محور شهرهای (سوسنگرد – اهواز)

 
هجوم واشغال
 
ارتش عراق برای تصرف شهر اهواز – مرکز استان خوزستان و محل تلاقی جاده های مهم جنوب غربی ایران ،از سه محور وارد عمل شد .

1 - محور نشوه – کوشک – اهواز

--  نیروهای دشمن  تا منطقه دب حردان  در 20 کیلومتری جنوب غربی اهواز – پیشروی کردند.
--  نیروهای مردمی وبسیجیان مساجد ، پاسداران سپاه اهواز و لشکر 92 زرهي ارتش به ایجاد مواضع و
 سنگر بندی مبادرت کردند .
--  شلیک گلوله های سنگین توپخانه دشمن به شهر اهواز مردم این شهر را تحت فشار قرار می داد .

 
 

 
 
2 - محور طلاییه – کرخه نور – اهواز

--  دشمن با پیشروی در این منطقه ، جاده سوسنگرد – اهواز را مورد تهدید قرارداد.
--  شهر اهواز در آستانه سقوط قرار داشت .
--  در شامگاه 9/7/1359 ،  28 تن از نیروهای سپاه به فرماندهی برادرغیور اصلی با هجوم به تانک های دشمن ، نیروهای عراقی را به عقب راندند .

 

3- محور بستان – سوسنگرد – اهواز

--  دشمن ،مقاومت نیروهای ژاندرمری و سپاه را در پاسگاه سوبله شکست .
--  دشمن، شهرهای بستان و سوسنگرد را به ترتیب در 4/7/1359 و 6/7/1359 اشغال کرد.
--  با عملیات پیروزمندانه  به فرماندهی برادر غیور اصلی ، سوسنگرد و بستان آزاد شد .
--  شمال کرخه  همچنان تحت اشغال دشمن باقی ماند.
--  روزهای 21و 22 مهر 59 نيروهاي  دشمن مجددا وارد سوسنگرد شدندو از سه طرف پیشروی کردند.
-- تعداد اندكي پاسدار ، ارتشی و ژاندارم در داخل شهرو مقاومت دلیرانه نیروهای مردمی بخصوص غیورمردان عرب سوسنگرد، مانع از سقوط شهر شدند .
-- دهلاویه ، در غرب سوسنگرد كه در جريان هجوم دشمن پس از 10 روز دفاع سرسختانه در تاريخ 24/7/59 اشغال شد.
--   در طي عمليات هايي، شهيدغيور اصلي و رزمندگان ستاد جنگ هاي نا منظم به فرماندهي شهيد چمران تلاشهايي براي آزادي مناطق اشغال شده انجام دادند.
--  در تاریخ 27/10/1359  هویزه ، به محاصره دشمن درآمد و اشغال گردید .
 


 آزاد سازی

1 – عمليات  آزاد سازی سوسنگرد

--  عمليات آزاد سازي سوسنگرد ،در ساعت 6:30 بامداد 26/8/59 با یک گردان ستاد جنگهای نامنظم
( نیروهای دکتر چمران ) ، دو گردان پاسدار و سه گردان زرهی از لشکر 92 ارتش ، از دو محور جاده حمیدیه – سوسنگرد و میشداغ ، سبحانیه  به اجرا در آمد و با عقب راندن نیروهای دشمن ، محاصره سوسنگرد شکسته شد .

2- عملیات نصر (هویزه )

--  در تاریخ 15/10/59 دومین عملیات بزرگ ارتش و دوگردان پاسدار و  ستاد جنگهای نامنظم (نیروهای دکتر چمران ) در منطقه هویزه به اجرا در امد.
--  عملیات ، با موفقیت چشمگیری روبه رو شد و بسیاری از نیروهای دشمن به اسارت در آمدند .
--  در عمليات هويزه در 15/10/59 رزمندگان از اين منطقه نفوذ كردند و به محل استقرار دشمن در جنوب كرخه نور هجوم بردند .
--    رزمندگان اسلام  800  نيروي عراقي را اسير كردند كه اين تعداد تا آن روز در جنگ بي سابقه بود.
--   بدلیل عدم تدبیر مناسب در ادامه عملیات ، نیروهای عمل کننده  عقب نشيني كردند.
--   با شروع پاتك هاي دشمن، نيروهاي خط مقدم عمليات كه گروهي از پاسداران هويزه، حميديه و اهواز و گروهي از دانشجويان پيرو خط امام (ره) بودند، در محاصره قرار گرفتند و تعدادي از آنان از جمله سيد حسين علم الهدي فرمانده شجاع  سپاه هويزه به شهادت رسيدند.
--  شهر هويزه در 10 كيلومتري جنوب غربي سوسنگرد واقع شده و دشمن در آغاز جنگ با اشغال شمال و شرق هويزه، عملا آن را در  محاصره داشت.
--  در طي عمليات بيت المقدس (ارديبهشت 61) منطقه هويزه آزاد شد و پيكرهای  عزيران شهید بصورت دست جمعی  در مكاني كه امروز به عنوان يادمان شهداي هويزه ميزبان زايرين مي باشد، كشف شد.

 

 3       - عملیات امام علی (ع)

--   عقب راندن دشمن از شمال و شمال غرب سوسنگرد.
--   نیروهای خودی با رها کردن آب در حدفاصل رود خانه کرخه تا تپه های الله ا کبراز پیشروی مجدد نیروهای عراقی جلوگیری کردند.
--   طی چند مرحله دشمن را از روستای هوفل تا مقابل روستای سید خلف عقب راندند.
--   نیروهای خودی خط پدافندی را تا مقابل روستای سید خلف جلو کشیدند .
--    31/2/1360 عملیات امام علی (ع) برای آزاد سازی تپه های الله اکبردرشمال سوسنگرد  به اجرا در آمد .
--   نیروهای عمل کننده  به تپه های الله اکبر هجوم بردند و پس از تحمیل تلفات و خسارت های زیادی به دشمن ، هدف را تا ساعت 12 تامین کردند.
--  حدود 100 کیلومتر مربع از اراضی شمال سوسنگرد از جمله تپه های الله اکبر و شحیطیه آزاد شد .

4 - عمليات آيت الله مدني

--   سرانجام در تاريخ 27/6/60 در عملياتي به نام آيت الله مدني (اولين شهيد محراب) دهلاويه آزاد شد.
--   در نزديكي روستاي دهلاويه يادماني واقع شده كه محل شهادت دكتر مصطفي چمران (وزير دفاع وقت و نماينده مجلس شورای اسلامی ) به همراه تني چند از همرزمانش مي باشد.
 
 
5 - عملیات طریق القدس

--  انتصاب سرهنگ علی صیاد شیرازی به فرماندهی نیروي  زمینی ارتش جمهوري اسلامي ايران .
--  اين انتصاب به وحدت وهماهنگی فرماندهان ارتش و سپاه انجامید.
--  8/9/1360 عملیات « طریق القدس »  به منظور آزاد سازی شهر بستان  به اجرا در آمد .
--  دراین عملیات نیروهای خودی با عبورازمنطقه شنزار در شمال منطقه ، دشمن را دورزده و بستان را فتح نمودند .
--  با اجرای این عملیات 650 کیلومتر مربع از خاک ایران اسلامی شامل شهر بستان ، 70 روستا ، پنج پاسگاه مرزی و نیز تنگه مهم چزابه آزاد شد .
--  تنگه مهم چزابه در شمال غربي بستان و در مسيره جاده اي كه از مرز به طرف بستان كشيده شده، بين تپه هاي رملي و هورالهويزه، قرار دارد.
--  دو جاده نظامي در دو سوي آن قرار دارد، جاده اي در خاك ايران كه چزابه را به فكه متصل مي كند و جاده ديگري كه به العماره متصل مي شود.
--   دهانه اين تنگه 5/1 كيلومتر مي باشد و لذا از جنبه نظامي بسيار مهم و استراتژيك است. تنگه چزابه يكي از پنج معبر اصلي هجوم ارتش عراق به خوزستان بود.

 

 
 تعقیب متجاوز
 
1-    عملیات خیبر
 
--  در ساعت 21:30 روز 3/12/62  عملیات خیبردر این آبگرفتگی وسیع آغاز شد .
--    ارتش عراق با تصور اینکه عبور نیروهای  پیاده ایران از  منطقه هورالهویزه امکان پذیر نمی باشد هیچ گونه مانعی را برای پدافند در این منطقه ایجاد نکرده بود .
--  در اين عمليات ،رزمندگان خودی منطقه ای به وسعت 1000 کیلومتر مربع را در هور ، 140 کیلومتر مربع را در جزایر مجنون و 40 کیلو متر مربع را در طلائیه به تصرف در آوردند .
در كنار مرز، پاسگاه طلائيه، يكي از محورهاي مهم عمليات هاي خيبر و بدر مي باشد و نيز كليدي براي حفظ جزاير مجنون.
--  بعد از جنگ در اين مكان مقري جهت جستجوي پيكر مطهر شدا داير شد. در مكاني كه تعداد زيادي از شهدا كشف شد حسينيه اي به نام حضرت ابوالفضل(ع) بنا شد كه اكنون ميزبان زائران كربلاي طلائيه مي باشد.

 

 
 
 
 2- عملیات بدر
    آزادی جزایر مجنون در عملیات خیبر سبب شد که  سال بعد ، عملیات  گسترده ایران ، مجدداً در منطقه هورالهويزه ، با هدف دستیابی و تسلط بر جاده العماره ، بصره و تسلط بر شرق رودخانه دجله به اجرا در آید .
--   در ساعت 23 روز 20/12/63 عملیات بدر آغاز شد.
نیروهای خودی به رودخانه دجله دست یافتند و 500 کیلومتر مربع از منطقه هورالهويزه  ،آزاد گرديد.
 

جدول عملیات های انجام شده در محور سوسنگرد  - اهواز تاریخ عملیات نام عملیات محل نبرد سازمان عمل کننده 9/7/59 غیور اصلی جاده حمیدید –  سوسنگرد سپاه 10/7/59 آزاد ی سوسنگرد سوسنگرد سپاه 26/8/59 شکست محاصره سوسنگرد سوسنگرد مشترک 15/10/59 نصر هویزه – کرخه  کور ارتش 26/12/59 امام مهدی (ع) غرب سوسنگرد سپاه 31/2/60 امام علی ( ع ) تپه های الله اکبر مشترک 26/3/60 شهید رستمی دهلاویه ستاد جنگهای نامنظم 5/5/60 شهید چمران کرخه کور مشترک 10/6/60 رجائی –  باهنر کرخه کور مشترک 11/6/60 نصر سوسنگرد –  جابر همدان        مشترک 27/6/60 شهید مدنی دهلاویه مشترک 8/9/60 طریق القدس بستان مشترک 1/12/60 امام علی (ع) تنگه چزابه مشترک 3/12/62 خیبر هورالهویزه مشترک 20/12/63 بدر هورالهویزه مشترک 5/3/64 قدس 1 هورالهویزه سپاه 6/4/64 قدس 2 هورالهویزه سپاه 2/5/64 قدس 4 هورالهویزه سپاه 15/5/64 قدس 5 هورالهویزه سپاه